Cẩm thạch (jadeite) và ngọc bích (nephrite) là hai vật liệu thường được gọi chung là ngọc, hay jade. Cả hai có thể có màu xanh, vì vậy khi mua vòng, hãy hỏi tên vật liệu và đối chiếu phiếu kiểm định của đúng mẫu.
Cẩm thạch và ngọc bích khác nhau ở đâu?
Jadeite và nephrite có thành phần khoáng vật khác nhau. Tên tiếng Việt có thể thay đổi theo cách gọi của người bán. Khi so sánh, hãy dùng tên jadeite hoặc nephrite để biết hai bên đang nói về cùng một vật liệu.
Độ cứng Mohs và độ dai khác nhau thế nào?
Theo Viện Ngọc học Hoa Kỳ (GIA), cẩm thạch jadeite đạt 6,5–7 Mohs, còn ngọc bích nephrite đạt 6–6,5 Mohs. Mohs đo khả năng chống trầy xước. Độ dai là khả năng chịu nứt, mẻ hoặc vỡ. Cả hai loại ngọc đều có độ dai cao, nhưng vòng vẫn có thể trầy hoặc mẻ khi va vào bề mặt cứng. Khi cất, nên để vòng riêng với các món trang sức khác.
Cẩm thạch và ngọc bích trong quan niệm phong thủy
Trong văn hóa Á Đông, trang sức ngọc thường được đeo hoặc tặng để gửi gắm lời chúc bình an và may mắn. Có người chọn vòng cẩm thạch làm quà chúc bình an, hoặc chọn món ngọc bích làm quà mừng với lời chúc thịnh vượng. Cách gán ý nghĩa có thể khác nhau theo gia đình và truyền thống.
Nếu chọn ngọc theo phong thủy, bạn có thể bắt đầu từ ý nghĩa muốn gửi gắm rồi chọn màu, kiểu dáng và kích thước hợp người đeo. Ý nghĩa phong thủy thuộc về quan niệm văn hóa. Khi cần xác định chất liệu, hãy xem thông tin kiểm định.
Ngọc bích và cẩm thạch, loại nào quý hơn?
Jadeite chất lượng đặc biệt cao có thể đạt giá rất cao. GIA gọi loại jadeite có sắc lục rực và độ trong cao là imperial jade. Khi so hai chiếc vòng cụ thể, giá trị còn phụ thuộc vào chất lượng từng mẫu.
- Màu và độ trong. Xem màu dưới ánh sáng tự nhiên tản đều. Với jadeite, GIA đánh giá màu, độ trong và độ mịn của cấu trúc đá.
- Bề mặt và tay nghề. Xem độ bóng, độ đều của bản vòng và các vết nứt. Xin ảnh cận ở những chỗ cần kiểm tra.
- Thông tin xử lý. Hỏi cửa hàng về nhuộm màu hoặc tẩm polymer nếu có. Khi so giá, đối chiếu những mẫu có chất liệu và tình trạng xử lý tương đương.
Ảnh so sánh jadeite và nephrite
Hai ảnh là mẫu khoáng vật thô. Mỗi mẫu có màu và bề mặt riêng. Ảnh giúp hình dung vẻ ngoài, còn kết luận về chất liệu của trang sức cần dựa vào kiểm định.

Mẫu jadeite. Ảnh Rob Lavinsky, iRocks.com, qua Wikimedia Commons. Giấy phép CC BY-SA 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/.

Mẫu nephrite từ Oregon. Ảnh James St. John, qua Wikimedia Commons. Giấy phép CC BY 2.0, https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/.
Đọc phiếu kiểm định và chọn vòng thế nào?
- Tìm tên vật liệu trong phần kết luận và đọc ghi chú xử lý nếu có.
- Đối chiếu ảnh, kích thước hoặc mã phiếu với đúng chiếc vòng.
- Xin ảnh của mẫu dưới ánh sáng tự nhiên và hỏi đường kính lòng trong nếu chọn vòng bản liền.
Ví dụ từ Doublecat
Vòng ngọc bích đen bản vuông là ví dụ về kiểu vòng bản liền. Ở mẫu vòng thạch anh dâu tây xanh phối lu thống, các hạt vòng là thạch anh và cẩm thạch chỉ nằm ở phần lu thống.
Nguồn chuyên môn: GIA, Jadeite Jade Quality Factors.